آشهای عجیب هفت استان در جشنواره ملی آش
تجربه من از جشنواره ملی آش ایرانی زنجان
راستش را بخواهید، وقتی برای اولین بار اسم «آش قرهقورت» یا «آش دنگو» را شنیدم، فکر کردم شوخی است. اما وقتی پایم به نوزدهمین جشنواره ملی آش ایرانی در زنجان رسید، فهمیدم ایران چقدر آش دارد که حتی خودمان هم نشنیدهایم. اگر دنبال این میگردید که جشنواره آش زنجان چه خبر بود، امسال چه چیز تازهای داشت و کدام آشها واقعاً میارزید که امتحان کنید، این گزارش را از زبان یک بازدیدکننده بخوانید؛ با تمام نکات خوب و بدش.
جشنواره آش زنجان امسال کجا و چطور برگزار شد؟
نوزدهمین دوره جشنواره ملی آش ایرانی همراه با بیستمین نمایشگاه ملی صنایعدستی، در محل نمایشگاه بینالمللی کاسپین زنجان برپا بود. چیزی که همان ورودی توجهم را جلب کرد، حجم غرفهها بود: چیزی حدود ۱۸۰ غرفه تخصصی، هرکدام با پرچم و پوشش محلی استان خودشان. جشنواره هر روز از ساعت ۸ صبح شروع میشد تا آشها آماده شوند، و از ساعت ۴ بعدازظهر تا ۱۰ شب هم پذیرای بازدیدکنندهها بود؛ یعنی اگر صبح بروید فقط بوی آش را استشمام میکنید، نه طعمش را.
این جشنواره یکی از قدیمیترین فستیوالهای غذایی ایران است و هر سال جمعیت قابل توجهی، گاهی حتی بیش از صد هزار نفر، به زنجان میکشاند. برای من که اهل شلوغی نیستم، همین رقم بهتنهایی یعنی باید برای صف و شلوغی آماده باشم — و همینطور هم شد
۱۰ آشی که امسال برای اولین بار طبخ شدند
بخش هیجانانگیز ماجرا برای من همین بود: امسال ۱۰ نوع آش از هفت استان کشور، برای اولینبار در تاریخ این جشنواره پخته و به بازدیدکنندگان عرضه شدند. مدیرکل میراثفرهنگی زنجان اعلام کرد این آشها متعلق به استانهای مرکزی، فارس، کرمانشاه، لرستان، چهارمحالوبختیاری و زنجان بودند. اسمهایشان را اگر بشنوید حتماً تکرار میکنید تا یادتان بماند:
- آش ویشیل
- آش قلماسوا
- آش قرهقورت
- آش گیلاخه
- آش نخودآب
- آش پشکه
- آش اوماج
- آش دانهکلانه
- آش دنگو
- آش یایآشی
نکتهای که برایم جالب بود این است که هرکدام از این آشها بازتاب زندگی روزمره یک منطقهاند؛ خیلیهایشان با آردهای محلی، حبوبات بومی یا روشهای پخت سنتی که کمتر جایی میبینید درست میشوند. مزه بعضیهایشان ترش و ملس بود، بعضی غلیظ و سیرکننده، و بعضی هم — بگذارید رک بگویم — برای ذائقه من کمی عجیب و ناآشنا بودند. آش اوماج با آن بافت رشتهمانندش برایم خوشایند بود، اما یکی دو مورد دیگر آنقدر تند یا ترش بودند که یک قاشق برایم کافی بود.
بین همه این تنوع، من هنوز طرفدار آش شله و آش رشتهام
با همه هیجانی که این آشهای جدید و عجیب داشتند، باید صادق باشم: وقتی نوبت به مزه محبوبم رسید، باز هم آش شله (شلهقلمکار) و آش رشته بودند که دلم را بردند. طعم آشنا و متعادلشان، در کنار کشک و پیازداغ و نعنا داغ، حسی از خانه و آشپزخانه مادربزرگ میدهد که آشهای جدید و عجیب هنوز نمیتوانند جایگزینش شوند. شاید همین حس آشنا بودن است که باعث میشود آش رشته و آش دوغ همیشه محبوبترین آشهای ایرانی در هر جشنواره یا سفرهای باشند.
غرفههایی که بیشتر از بقیه شلوغ بودند
یکی از پرترددترین نقاط جشنواره، غرفه ایلام بود. این غرفه با ارائه آش کلهپاچه، آش ترخینه، آش دوغ و آش شلهقلمکار، توانسته بود توجه زیادی جلب کند و صفهای طولانیای پشت سرش شکل گرفته بود. کنار غذا، بخش صنایعدستی هم داستان خودش را داشت؛ هنرمندان زنجانی با اکسسوریهای چوبی و کارهای دستی ظریف، نشان میدادند این جشنواره فقط درباره خوردن نیست، بلکه یک نمایش فرهنگی کامل از هنر و خوراک محلیست. حضور عشایر منطقه و برنامههای موسیقی نواحی هم فضا را زندهتر میکرد.
نکات منفی که نباید نادیده گرفت
هر جشنوارهای، هرچقدر هم پرشور، نقطهضعف دارد و بیانصافیست فقط از قسمتهای خوبش بنویسم:
- فضای محدود غرفهها: چند نفر از غرفهدارانی که با آنها همصحبت شدم، از کمبود فضا برای نمایش کامل ظرفیتشان گله داشتند. برای بازدیدکننده هم یعنی ازدحام بیشتر جلوی غرفههای محبوب.
- صفهای طولانی در ساعات اوج: بین ساعت ۵ تا ۷ عصر تقریباً هر غرفه پرطرفداری صف داشت؛ اگر عجله دارید، بهتر است زودتر یا نزدیک به ساعت بسته شدن بروید.
- ذائقه ناآشنا برای همه پسند نیست: برخی از آشهای جدید طعمی دارند که ممکن است برای هر کسی خوشایند نباشد؛ اگر ذائقه محافظهکارتری دارید، بهتر است اول از آشهای آشناتر شروع کنید و کمکم سراغ نمونههای جدید بروید.
- دسترسی و پارکینگ: با توجه به جمعیت بالای بازدیدکننده، پیدا کردن جای پارک نزدیک محل برگزاری کار سادهای نبود.
نتیجهای که از این تجربه گرفتم
جشنواره ملی آش ایرانی زنجان، فراتر از یک نمایشگاه غذایی، یک درس فرهنگی درباره تنوع خوراک ایرانی است. از آشهای نمآشنای امسال گرفته تا کلاسیکهای همیشگی مثل آش رشته و آش شله، هرکس میتواند طعم مورد علاقه خودش را در میان این همه گزینه پیدا کند. اگر دوستدار غذاهای سنتی و اصیل ایرانی هستید، تجربهاش را از دست ندهید — فقط زودتر بروید تا هم صف کمتری در انتظارتان باشد و هم فرصت بیشتری برای امتحان کردن چند نوع آش داشته باشید.
و اگر مثل من، بعد از این همه آشهای عجیب و جدید، باز هم دلتان یک کاسه آش رشته یا آش شلهقلمکار اصیل و خانگی بخواهد و در تهران باشید، میتوانید معرفی چند شعبه برتر آش و حلیم در غرب تهران را هم نگاهی بیندازید.
نظرات
ارسال یک نظر